Boşanma sürecinde en çok sorulan 100 soru

Güvenlik, çocukların günlük düzeni, tebligat adresi, mali belgeler ve olay kronolojisi ayrı başlıklarda değerlendirilmelidir.

Hayır. Diğer eşin kabul etmemesi çekişmeli boşanma davası açılmasına engel değildir; iddia ve deliller somut olaya göre incelenir.

Genel olarak eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturulan yer mahkemesi gündeme gelir. Gerçek yerleşim olgusu ayrıca kontrol edilmelidir.

Aile mahkemesi bulunmayan yerde belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.

Kural olarak zorunlu değildir; ancak dilekçe, süre, delil ve fer’î talepler teknik sonuçlar doğurduğu için hukuki yardım önem taşır.

Tek başına evden ayrılmak bütün hakları ortadan kaldırmaz. Ayrılma nedeni, güvenlik ve çocukların durumu ilerideki değerlendirmeyi etkileyebilir.

Hayır. Nüfus kaydı tek başına gerçek yerleşim yerini belirlemez; fiilî yaşam ve yerleşme niyeti de önemlidir.

Eşler hukuka uygun sözleşmeler ve devirlerle düzenleme yapabilir; fakat mal rejiminin tasfiyesi ve şekil şartları ayrı değerlendirilmelidir.

Kimlik, evlilik ve çocuk bilgileri, tebligatlar, olay kronolojisi, gelir-gider özeti, malvarlığı listesi ve mevcut deliller hazırlanabilir.

Her boşanma davasında zorunlu değildir. Terk gibi özel sebeplerde kanuni ihtar şartları farklıdır; rastgele ihtar hak kaybı yaratabilir.

Günlük dilde kullanılan bu ifade çoğunlukla evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine karşılık gelir.

Evet. Zina özel boşanma sebebidir ve öğrenme ile olay tarihine bağlı hak düşürücü süreler bulunur; tarih hesabı dosyaya göre yapılmalıdır.

Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olayların kusur değerlendirmesinde ileri sürülmesi sınırlanabilir. Davranışın gerçekten af sayılıp sayılmadığı somut olaydır.

Sürekliliği, ağırlığı ve bağlamına göre hakaret kusur oluşturabilir; olayların tarih ve delille ilişkilendirilmesi gerekir.

Gelire el koyma, zorla borçlandırma veya temel ihtiyaçları sistematik biçimde karşılamama olayın koşullarına göre kusur ve şiddet değerlendirmesine girebilir.

Aile ekonomisine ve ortak yaşama somut etkileri belgelenirse evlilik birliğinin temelinden sarsılması kapsamında değerlendirilebilir.

Hayır. Ayrılmanın nedeni, diğer eşin davranışları, davet ve dönüş koşulları birlikte incelenir.

Şüphe ile ispat aynı değildir. Mahkeme hukuka uygun delillerden oluşan tutarlı olgular bütününü değerlendirir.

Özel sebebe dayanıldığında resmî sağlık kurulu raporu ve ortak hayatın çekilmezliği gibi şartlar aranır; her tanı tek başına yeterli değildir.

Maddi-manevi tazminat ve yoksulluk nafakası gibi bazı sonuçlarda tarafların kusur durumu etkili olabilir; velayet ise kusur cezası değildir.

Evliliğin en az bir yıl sürmesi, tarafların boşanma ve sonuçlarında uzlaşması ve iradelerini hâkim huzurunda açıklaması gerekir.

Türk Medeni Kanunu’nun anlaşmalı boşanmaya ilişkin özel usulü için bir yıllık evlilik şartı aranır.

Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında anlaşmanın açık biçimde mahkemeye sunulması gerekir; yazılı protokol belirsizliği azaltır.

Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerektiğinden anlaşmalı usul tamamlanmayabilir; mazeret ve dosyanın durumu ayrıca değerlendirilir.

Hâkim tarafları bizzat dinler. Vekâlet, tarafın hâkim önündeki serbest irade açıklamasının yerini kural olarak tutmaz.

Her dosyada aynı kapsam zorunlu değildir; ancak sessiz bırakılan taşınmaz, araç, kredi veya ziynet başlıkları sonradan yeni uyuşmazlık doğurabilir.

Çocuğun giderleri ve üstün yararı tarafların serbest tasarrufundan tamamen bağımsızdır; hâkim düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Taraflar mutabık kalır ve hâkim uygun bulursa değişiklik yapılabilir; yeni metnin açık ve uygulanabilir olması gerekir.

Uygun dosyalarda mümkün olabilir; tebligat, mahkeme takvimi, tarafların katılımı ve protokolün uygunluğu sonucu etkiler. Kesin süre garantisi verilemez.

Duruşmada karar verilmesi tek başına kesinleşme değildir. Gerekçeli karar, tebliğ ve kanun yolu işlemleri tamamlanmalıdır.

Tebligat zarfını, elektronik tebliğ kaydını ve dilekçe eklerini saklayın; cevap, karşı dava ve delil hazırlığını geciktirmeyin.

Savunmanın genişletilmesi ve delil sunma bakımından ciddi sınırlamalar doğabilir. Süre hesabı tebliğ biçimine göre hemen kontrol edilmelidir.

Kanuni şartlar ve süre içinde talep edilmesi hâlinde ek süre gündeme gelebilir; otomatik değildir.

Davalının aynı yargılamada kendi boşanma ve bağlantılı taleplerini ileri sürdüğü davadır; süre ve bağlantı şartları önemlidir.

Dilekçeler aşamasından sonra yeni vakıa ileri sürülmesi usulî sınırlamalara tabidir. Islah her eksikliği otomatik biçimde gidermez.

Uyuşmazlık konuları belirlenir, dava şartları ve ilk itirazlar incelenir; tarafların sulh imkânı değerlendirilir ve tahkikat planlanır.

Mahkemenin kesin süreli ara kararına ve dilekçelerde dayanılan delillere göre sunulur; süre kaçırılmamalıdır.

Tarafın konumu, mazereti ve karşı tarafın takip iradesine göre farklı sonuçlar doğabilir. Duruşma davetiyesi dikkatle okunmalıdır.

Anlaşmazlık sayısı, tebligat, tanık, kurum yazıları, uzman incelemesi ve kanun yollarına göre değişir; kesin süre söylenemez.

Boşanmanın fer’î sonuçları aynı dosyada gündeme gelebilir; mal rejimi ve bazı alacaklar ayrı dava gerektirebilir.

Hukuka uygun elde edilmiş, tarafı ve bağlamı doğrulanabilen yazışmalar diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir.

Her zaman değil. Hesap sahibinin kimliği, tarih, konuşmanın devamı, değişiklik ihtimali ve karşı tarafın itirazı önemlidir.

Planlı ve sistematik gizli kayıt ciddi hukuki risk taşır. Ani gelişen olaylara ilişkin istisnai değerlendirmeler somut koşullara bağlıdır.

İzinsiz erişim özel hayat ve haberleşme gizliliği bakımından hukuki ve cezai sonuç doğurabilir; delil toplama amacı otomatik hukuka uygunluk sağlamaz.

Hesabın aidiyeti, paylaşımın tarihi, görünürlük koşulu ve içeriğin bütünlüğü doğrulanabildiğinde diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir.

Yalnız ekran görüntüsü yerine mümkünse gönderici, alıcı, tarih ve teknik üst bilgileri koruyan özgün kayıt saklanmalıdır.

Dosya üst verisi, gönderim kaydı, çekim bağlamı, tanık ve başka kayıtlarla desteklenebilir; üst veri tek başına değiştirilemezlik garantisi değildir.

Kendi hesabınıza ait kayıtları temin edebilirsiniz. Diğer kişilerin korunan verileri için mahkeme veya yetkili kurum süreci gerekebilir.

Duyuma dayalı anlatımın değeri doğrudan görgüye göre farklıdır. Tanığın olayı nereden bildiği açıkça ortaya konur.

Delil bildirme ve sunma süreleri vardır. Sonradan delil ancak kanuni koşullar oluştuğunda kabul edilebilir; baştan planlama önemlidir.

Hayır. Temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır; yaş, bakım düzeni, güvenlik, eğitim ve ebeveyn kapasitesi birlikte değerlendirilir.

Evet. Cinsiyet otomatik sonuç doğurmaz; çocuğun üstün yararı hangi düzeni gerektiriyorsa o değerlendirilir.

Yaşı ve olgunluğu elverişli çocuğun görüşü uygun yöntemle alınabilir; görüş tek başına değil üstün yararla birlikte değerlendirilir.

Çocuğun üstün yararı ve ebeveynlerin işbirliği kapasitesi uygunsa değerlendirilebilir; her dosyada otomatik değildir.

Mahkeme geçici velayet ve kişisel ilişki hakkında tedbir kurabilir; mevcut bakım düzeni ve acil riskler incelenir.

Mevcut karar veya tedbir kontrol edilir; uygulanmıyorsa Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri birimleri üzerinden çocuk odaklı uygulama yolları gündeme gelir.

Hayır. Nafaka ile kişisel ilişki farklı hukuki konulardır; çocuk pazarlık aracı yapılamaz.

Velayet düzeni, kişisel ilişki, eğitim ve çocuğun üstün yararı üzerindeki etkiler değerlendirilmelidir; tek taraflı hareket yeni uyuşmazlık doğurabilir.

Velayet durumu, mevcut mahkeme kararları, pasaport ve gidilecek ülke kuralları birlikte incelenmelidir.

Koşullar esaslı biçimde değişmiş ve mevcut düzen çocuğun yararına aykırı hâle gelmişse yeni dava ile değerlendirme istenebilir.

Dava sırasında tedbir, çocuk için iştirak ve şartları varsa eş için yoksulluk nafakası gündeme gelebilir.

Çalışmak nafakayı otomatik dışlamaz; gelir düzeyi, boşanma sonrası yoksulluk ve tarafların koşulları birlikte değerlendirilir.

Kanuni şartlar oluşursa evet. Cinsiyet tek başına nafaka hakkını belirlemez.

Gelirler, zorunlu giderler, yaşam koşulları, çocuğun ihtiyaçları ve hakkaniyet belgelerle birlikte değerlendirilir.

Kararda veya protokolde açık artış düzenlemesi varsa uygulanabilir; aksi hâlde koşullara göre artırım davası gerekebilir.

Ekonomik ve sosyal koşullarda önemli değişiklik varsa azaltma veya kaldırma talebi gündeme gelebilir.

Kural olarak çocuğun erginliğine kadar sürer; eğitim devam ediyorsa yardım nafakası gibi farklı talepler gündeme gelebilir.

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaati zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf, diğer şartlarla birlikte talep edebilir.

Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusur ve hakkaniyet koşulları çerçevesinde talep ileri sürebilir.

İcra takibi ve koşulları varsa yaptırıma ilişkin yollar gündeme gelebilir; karar ve birikmiş dönem hesabı kontrol edilmelidir.

Tapu kaydı önemlidir fakat mal rejimi alacağını tek başına belirlemez. Edinme tarihi ve finansman kaynağı incelenir.

Kural olarak kişisel mal niteliği gündeme gelir; evlilik içindeki kredi ödemeleri ve katkılar farklı alacak doğurabilir.

Uygulanacak mal rejimi dönemlere göre değişebildiği için edinme ve evlilik tarihleri ayrı ayrı incelenir.

Peşinatın kaynağı, evlilik içi ve sonrası ödemeler, kalan borç ve güncel değer birlikte değerlendirilir.

Miras yoluyla kazanılan değer kural olarak kişisel maldır; gelirleri ve başka mala dönüşmesi ayrıca incelenebilir.

Edinme tarihi, sermaye kaynağı, şirket değeri ve kişisel emek/gelir unsurları uzman incelemesi gerektirebilir.

Ekonomik değer taşıyan varlıklar edinme tarihi, sahiplik ve finansman kaynağıyla birlikte envantere alınmalıdır.

Takının niteliği, kime takıldığı, taraf anlaşması ve güncel içtihat birlikte değerlendirilir; otomatik genelleme yapılmamalıdır.

Güncel ve somut risk belgelenerek ölçülü geçici tedbirler değerlendirilebilir; her mal için otomatik tedbir verilmez.

Hayır. Şerh aile konutu korumasını görünür kılar; tek başına malik olmayan eşe tapu payı kazandırmaz.

Öncelik güvenliktir. Acil tehlikede 112 ve kolluk birimlerine başvurulmalı; güvenli yere geçiş planlanmalıdır.

Evet. Koruyucu ve önleyici tedbirler boşanma davasından bağımsız olarak gündeme gelebilir.

Şiddet veya şiddet tehlikesi somut bilgilerle kolluk, savcılık, aile mahkemesi veya ilgili mercilere bildirilir; uygun tedbiri yetkili makam belirler.

Hayır. Koruma değerlendirmesi yalnız darp raporuna bağlı değildir; risk beyanı ve mevcut bilgiler birlikte ele alınır.

Evet. Çocuğun güvenliğini ilgilendiren koruyucu ve önleyici tedbirler ayrıca değerlendirilebilir.

İhlal güvenli biçimde kayıt altına alınmalı ve gecikmeden kolluk veya yetkili makama bildirilmelidir.

Barınma, çocukların düzeni ve güvenlik dikkate alınarak konutun geçici tahsisi talep edilebilir.

Evet. Eşlerin ve çocukların geçimi için dava süresince uygun geçici nafaka talebi gündeme gelebilir.

Riskin güncelliğine göre velayet, seyahat, pasaport ve uluslararası sözleşmeler yönünden acil hukuki değerlendirme gerekir.

Hayır. Hiçbir delil güvenlikten önemli değildir; mevcut kayıtlar korunmalı ve resmî başvuru yolları kullanılmalıdır.

Kural olarak hayır. Gerekçeli karar, tebliğ, kanun yolu ve kesinleşme işlemlerinin tamamlanması gerekir.

Mahkemenin iş yükü ve dosyanın niteliğine göre değişir; kalem ve UYAP üzerinden dosya düzenli takip edilmelidir.

Kararın niteliği ve kanuni süresi içinde istinaf başvurusu gündeme gelebilir; başvuru sebepleri açık yazılmalıdır.

Hayır. Temyiz edilebilirlik karar türü ve güncel kanuni sınırlara göre belirlenir; bazı kararlar istinafta kesinleşebilir.

Karar kesinleştikten sonra mahkeme tarafından nüfus müdürlüğüne bildirilir; kayıt daha sonra kontrol edilebilir.

Kesinleşme gerekir. Kadın bakımından kanuni bekleme süresi ayrıca gündeme gelebilir; mahkeme yoluyla kaldırma koşulları değerlendirilebilir.

Türkiye’de sonuç doğurması için olayın niteliğine göre idari tescil, tanıma veya tenfiz süreci gerekebilir.

Tanıma yabancı kararın kesin hüküm etkisini kabul eder; tenfiz ise icra edilmesi gereken hükümlerin Türkiye’de yerine getirilmesini sağlar.

Ülkeye, sözleşmelere ve bilinen adrese göre uluslararası tebligat usulü uygulanır; süre normal yurt içi tebligattan uzun olabilir.

Kararın usulüne uygun onaylı aslı, kesinleşme belgesi, Türkçe tercüme ve onaylar temel belgelerdir; seçilen tescil veya dava yoluna göre ek belge gerekir.